วันจันทร์ที่ 16 พฤศจิกายน 2569 ผู้แทนภาคเอกชนจากคณะกรรมการร่วมภาคเอกชน 3 สถาบัน (กกร.) เข้าร่วมการประชุมเตรียมการคณะทำงานขับเคลื่อนปัญญาประดิษฐ์ ด้านการสร้างความเชื่อมั่นและการประยุกต์ใช้อย่างมีธรรมาภิบาล (Trust & Governance) ซึ่งจัดประชุมร่วมกับฝ่ายเลขานุการคณะกรรมการเฉพาะด้านการขับเคลื่อนปัญญาประดิษฐ์แห่งชาติ (ETDA, BDI และ สดช.) ในรูปแบบออนไลน์ โดยมี ดร.ชัยชนะ มิตรพันธ์ (ผู้อำนวยการ สพธอ. / ETDA) เป็นประธานการประชุม
คณะทำงานชุดนี้เป็น 1 ใน 12 คณะทำงานย่อยภายใต้คณะอนุกรรมการขับเคลื่อนการพัฒนาปัญญาประดิษฐ์ เพื่อร่วมวางกรอบตัวชี้วัดและออกแบบโครงการนำร่องภายใต้แผนปฏิบัติการ AI แห่งชาติ (พ.ศ. 2570 และระยะ 5 ปี พ.ศ. 2571–2575)
ประเด็นสำคัญในการประชุม
1. การรับทราบโครงสร้างและกรอบแผนปฏิบัติการ AI แห่งชาติ
ที่ประชุมรับทราบความคืบหน้าการแต่งตั้งคณะอนุกรรมการและคณะทำงานย่อย 12 ชุด (แบ่งเป็นกลุ่มประเด็นสำคัญ 6 ชุด และกลุ่มรายสาขาอุตสาหกรรม 6 ชุด) เพื่อขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ 4 เสาหลัก ได้แก่ โครงสร้างพื้นฐาน (Infrastructure) ความเชื่อมั่นและธรรมาภิบาล (Trust & Governance) การพัฒนากำลังคน (Workforce) และการประยุกต์ใช้เพื่อสร้างมูลค่า (Adoption & Value Creation) โดยมุ่งเป้าหมายให้ประเทศมีอธิปไตยและขีดความสามารถในการแข่งขันด้าน AI รวมถึงสร้างความเชื่อมั่นแก่ภาครัฐ ภาคธุรกิจ และประชาชน ทั้งนี้ ฝ่ายเลขานุการเปิดโอกาสให้คณะทำงานร่วมทบทวนและเสนอปรับปรุงตัวชี้วัดความสำเร็จ (Key Success Indicators) รวมถึงเสนอโครงการนำร่อง (Flagship Projects) ของเสาหลัก Trust & Governance ให้สอดคล้องกับการปฏิบัติงานจริง
2. การทบทวนตัวชี้วัดความสำเร็จ (KPIs) และการอ้างอิงมาตรฐานสากล
ETDA ได้นำเสนอเกณฑ์ชี้วัดใหม่ของสถาบัน IMD (World Digital and AI Competitiveness Ranking 2026) ซึ่งเพิ่มมิติการประเมินด้าน AI เข้าไปใน 5 เสาหลัก โดยเฉพาะด้านธรรมาภิบาล กฎหมาย การจัดการอคติ (AI Bias) ความปลอดภัยไซเบอร์ และความเชื่อมั่นของประชาชน ที่ประชุมเห็นพ้องว่าสามารถนำเกณฑ์ของ IMD มาปรับใช้เป็นตัวชี้วัดของแผนชาติได้ แต่ควรคัดเลือกเฉพาะตัวชี้วัดที่มีข้อมูลฐาน (Baseline Data) รองรับอยู่แล้วเพื่อให้วัดผลได้จริง พร้อมกันนี้ ผู้แทนสภาหอการค้าแห่งประเทศไทยได้ให้ข้อสังเกตสำคัญว่า การสร้างความเชื่อมั่นต้องเริ่มต้นจากธรรมาภิบาลข้อมูลภาครัฐ (Government Data Governance) ควบคู่กับภาคเอกชน เพื่อป้องกันความเสี่ยงด้านความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์และการรั่วไหลของข้อมูล
3. การกำหนดบทบาทผู้สนับสนุน (Facilitator) และการเชื่อมโยงกับภาคธุรกิจ
ที่ประชุมมีมติเห็นพ้องร่วมกันว่า คณะทำงานชุดนี้ควรทำหน้าที่เป็น ผู้ส่งเสริมและสนับสนุน (Facilitator) มากกว่าการเป็นผู้ควบคุมกฎ (Controller) โดยเร่งจัดทำกรอบแนวทางปฏิบัติ (Guidelines/Templates) กลไกการรับรองมาตรฐาน และพื้นที่ทดสอบกฎระเบียบ (AI Governance Sandbox) เพื่อให้ภาคธุรกิจและ SMEs นำไปปรับใช้ได้จริง นอกจากนี้ ผู้แทน ส.อ.ท. ได้เสนอให้เชื่อมโยงแผนงาน AI เข้ากับโครงการ Reinvent Thailand (7 อุตสาหกรรมเป้าหมาย) ภายใต้ กรอ. ซึ่งมีกลุ่มอุตสาหกรรมที่สอดคล้องกัน (เช่น Manufacturing, Health & Wellness, Creative Industry และ Tourism) ขณะที่สภาหอการค้าฯ เตรียมนำกรอบแนวทางไปขยายผลนำร่องในกลุ่มสมาชิกเบื้องต้น 20,000 ราย จากเป้าหมาย 200,000 ราย และสภาดิจิทัลฯ เสนอให้เพิ่มแผนงานรองรับกลุ่มธุรกิจ SMEs และภาคพลังงานเพิ่มเติมจาก 4 กลุ่มเป้าหมายเดิมของ ETDA รวมถึงหารือแนวทางบริหารจัดการลิขสิทธิ์และทรัพย์สินทางปัญญาในงานสร้างสรรค์จาก AI ร่วมกับกรมทรัพย์สินทางปัญญาและ CEA
4. การดำเนินงานในระยะถัดไป
ฝ่ายเลขานุการขอให้ผู้แทนหน่วยงานภาครัฐและเอกชนร่วมจัดทำข้อเสนอโครงการนำร่อง (Flagship/Pilot Projects) ที่ตอบโจทย์การใช้งานจริง (Real Demand) มีเป้าหมายชัดเจนภายใน 12 เดือน และมีแผนการดำเนินงานระยะสั้น-กลาง-ยาว (พ.ศ. 2570–2575) พร้อมแจ้งรายการโครงการที่มีงบประมาณปี 2570 รองรับอยู่แล้วเพื่อเชื่อมโยงเข้ากับตัวชี้วัดของแผนชาติ โดย ETDA จะจัดส่งแบบฟอร์ม (Template) ที่แก้ไขได้ให้คณะทำงานทางอีเมล เพื่อรวบรวมและส่งกลับมายังฝ่ายเลขานุการ ภายในวันอังคารที่ 15 ธันวาคม 2569 ส่วนช่องทางการประสานงาน ระหว่างรอข้อสรุปการใช้ระบบ WorkD ของ DGA ในการประชุม 3 ฝ่ายเลขาฯ ให้สื่อสารผ่านกลุ่ม LINE ไปพลางก่อน และคาดว่าจะมีการประชุมติดตามความคืบหน้าอย่างต่อเนื่องประมาณเดือนละ 1 ครั้ง
